Czym jest europejska karta ubezpieczenia zdrowotnego (EKUZ)
Europejska karta ubezpieczenia zdrowotnego (EKUZ), po włosku Tessera Europea di Assicurazione Malattia (TEAM), a po angielsku EHIC, to dokument, który potwierdza Twoje prawo do niezbędnej z medycznego punktu widzenia opieki podczas tymczasowego pobytu w innym kraju Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Szwajcarii. Brzmi formalnie? W praktyce chodzi o jedno: gdy coś Ci się stanie za granicą, masz dostęp do lekarza na takich samych zasadach jak miejscowi.
Ciekawostka, która zaskakuje wielu Polaków mieszkających we Włoszech. Tutaj nie dostajesz osobnej karty EKUZ. Włoska wersja jest po prostu nadrukowana na odwrocie krajowej karty zdrowia (Tessera Sanitaria), tej samej, na której widnieje Twój codice fiscale (włoski numer podatkowy). Każdy zapisany do Narodowej Służby Zdrowia (SSN) ma TEAM automatycznie, bez składania żadnego wniosku.
Ten sam wzór w całej Europie
Karta ma ujednolicony format europejski i wygląda identycznie we wszystkich krajach. Dane opisano także po angielsku i francusku, żeby personel medyczny za granicą bez trudu się w niej połapał.
Co znajdziesz na karcie
Na froncie umieszczone są takie informacje:
- imię i nazwisko posiadacza,
- data urodzenia,
- codice fiscale, czyli osobisty numer identyfikacyjny,
- data ważności karty,
- numer instytucji właściwej, która kartę wydała,
- kraj wydania (IT dla Włoch).
Dane na karcie muszą się zgadzać co do litery z Twoim numerem podatkowym. Jeśli masz choćby cień wątpliwości, możesz w kilka sekund sprawdzić poprawność swojego codice fiscale przed wyjazdem.
Gdzie możesz jej używać
EKUZ działa w 31 krajach europejskich. Daje dostęp do publicznej opieki zdrowotnej na takich samych warunkach finansowych, na jakich leczą się mieszkańcy kraju, w którym akurat jesteś.
Kraje Unii Europejskiej (27)
Kraje EOG oraz Szwajcaria (4)
Wielka Brytania po brexicie
Od 1 stycznia 2021 roku włoska TEAM nie obowiązuje już w Wielkiej Brytanii przy nowych wyjazdach. Na podróż do UK potrzebujesz prywatnego ubezpieczenia zdrowotnego.
Co obejmuje karta
EKUZ pokrywa świadczenia niezbędne z medycznego punktu widzenia w czasie tymczasowego pobytu, na tych samych warunkach cenowych co dla obywateli kraju goszczącego. Kluczowe słowo to „niezbędne". Karta nie jest przepustką do dowolnego leczenia, o czym za chwilę.
Świadczenia objęte kartą
- Pogotowie: pomoc pilna i ratująca życie,
- Wizyty lekarskie: konsultacje potrzebne w trakcie pobytu,
- Hospitalizacja: przy ostrych chorobach albo urazach,
- Leki: recepty wystawione z konieczności medycznej,
- Dializy: po wcześniejszym umówieniu w kraju goszczącym,
- Tlenoterapia: jeśli jest potrzebna w trakcie wyjazdu,
- Opieka w ciąży: badania prenatalne, a w razie potrzeby poród,
- Choroby przewlekłe: ciągłość już prowadzonego leczenia.
Jak działa ta ochrona w praktyce
Zasada jest prosta. Leczą Cię tak samo jak miejscowych, ani lepiej, ani gorzej:
- jeśli świadczenie jest dla mieszkańców bezpłatne, dla Ciebie też,
- jeśli obowiązuje dopłata, zapłacisz tyle samo co oni,
- karta nie pokrywa transportu chorego z powrotem do kraju,
- nie obejmuje też leczenia w placówkach prywatnych.
Zwrot poniesionych kosztów
Zapłaciłeś za coś, co powinno być darmowe albo tańsze? Po powrocie możesz wystąpić o zwrot do swojej lokalnej przychodni (ASL), dołączając oryginały paragonów. Bez dokumentów ani rusz, więc zbieraj wszystko.
Jak ją uzyskać
We Włoszech TEAM jest wbudowana w kartę zdrowia (Tessera Sanitaria), którą automatycznie dostaje każdy zapisany do SSN. Nie składasz osobnego wniosku o część europejską. Po prostu Ci przysługuje.
Pierwsze wydanie
Kartę zdrowia z funkcją TEAM wydaje Agenzia delle Entrate (włoski urząd skarbowy) w momencie, gdy otrzymasz codice fiscale i zostaniesz zapisany do Narodowej Służby Zdrowia. Karta przychodzi pocztą na adres zameldowania. Drobna uwaga: to nie jest polski Urząd Skarbowy ani KAS, tylko włoski odpowiednik fiskusa, który prowadzi rejestr numerów podatkowych.
Odnowienie
Karta odnawia się sama z chwilą upływu ważności. Jeśli nowa nie dotarła, możesz:
- sprawdzić dane meldunkowe w urzędzie gminy (Anagrafe),
- zweryfikować status karty na stronie Agenzia delle Entrate,
- poprosić o duplikat we właściwej przychodni (ASL).
Karta tymczasowa (zastępcza TEAM)
A co, gdy karta straciła ważność, zgubiła się albo uległa zniszczeniu, a Ty wyjeżdżasz za dwa dni? W takiej sytuacji w swojej przychodni (ASL) poprosisz o Certyfikat Zastępczy Tymczasowy (CSP), ważny przez 3 miesiące i mający dokładnie taką samą moc jak TEAM. Więcej o samej karcie zdrowia opisaliśmy w przewodniku po włoskiej karcie zdrowia.
Ważność i odnowienie
Okres ważności karty zdrowia, a tym samym TEAM, zależy od sytuacji posiadacza:
- obywatele Włoch: 6 lat,
- obywatele UE z pobytem we Włoszech: zależnie od tytułu pobytowego,
- obywatele spoza UE: zależnie od daty końca pozwolenia na pobyt.
Sprawdzenie daty ważności
Data widnieje na karcie w polu „Data ważności" (Expiry date / Date d'expiration). Zerknij na nią zawsze przed wyjazdem. To dwie sekundy, a oszczędza nerwów.
Co zrobić, gdy karta straciła ważność
Karta przeterminowana, a podróż za pasem? Masz trzy drogi:
- sprawdź, czy automatyczne odnowienie zostało już wysłane,
- poproś o CSP (Certyfikat Zastępczy Tymczasowy) w przychodni ASL,
- albo wykup podróżne ubezpieczenie zdrowotne na czas wyjazdu.
Co robić w nagłym wypadku
Potrzebujesz pomocy lekarskiej podczas podróży po Europie? Oto jak działać krok po kroku, żeby nie tracić cennego czasu.
W razie nagłego wypadku
- Zadzwoń pod 112: europejski numer alarmowy, czynny w całej UE.
- Pokaż TEAM: na pogotowiu albo lekarzowi.
- Zachowaj każdy dokument: paragony, recepty, wyniki badań.
Świadczenia, które nie są pilne
Przy zaplanowanych wizytach lub leczeniu, które może poczekać:
- poszukaj publicznej placówki zdrowotnej w danym kraju,
- okaż TEAM przy rejestracji,
- opłać ewentualną dopłatę tak samo jak miejscowi.
Przydatne numery
- 112: wszystkie nagłe wypadki w Europie,
- ambasada lub konsulat: pomoc konsularna,
- włoska ASL: informacje o zakresie ochrony.
Ograniczenia i wyłączenia
Tu robi się poważnie, więc czytaj uważnie. Dobrze jest znać granice ochrony TEAM, żeby na miejscu nie spotkała Cię przykra niespodzianka i rachunek, którego się nie spodziewałeś.
Czego TEAM NIE pokrywa
- Transportu chorego do kraju: powrót do Włoch nie jest objęty.
- Leczenia prywatnego: liczą się wyłącznie placówki publiczne.
- Zabiegów planowych: tych, które spokojnie poczekają do powrotu.
- Zabiegów estetycznych: wszystkiego, co nie jest konieczne medycznie.
- Turystyki medycznej: wyjazdów po to, by się gdzieś leczyć.
- Ratownictwa górskiego i morskiego: często poza zakresem.
- Karetki: w części krajów transport bywa płatny.
Ważna rada
Aby mieć pełną ochronę na wyjeździe, warto połączyć TEAM z podróżnym ubezpieczeniem zdrowotnym, które pokryje transport do kraju, leczenie prywatne i pozostałe usługi spoza koszyka karty. Sama EKUZ to fundament, nie cały dom.
Wskazówki dla podróżnych
Na koniec garść praktycznych wskazówek, dzięki którym wyciśniesz z TEAM maksimum podczas swoich podróży po Europie.
Przed wyjazdem
- sprawdź datę ważności karty,
- zrób zdjęcie awersu i rewersu TEAM,
- wrzuć zdjęcia do chmury, dostęp masz wtedy nawet bez plastikowej karty,
- zapisz numery alarmowe kraju docelowego,
- rozważ dodatkowe ubezpieczenie podróżne.
W trakcie podróży
- noś kartę zawsze przy sobie,
- przy każdym leczeniu proś o dokumentację na piśmie,
- zbieraj wszystkie paragony za wydatki medyczne,
- w razie wątpliwości dzwoń do swojej ASL albo do ambasady.
Po powrocie
- jeśli poniosłeś koszty leczenia, wystąp o zwrot do ASL,
- przedstaw oryginały paragonów i dokumentację medyczną,
- zwrot następuje według stawek kraju, który odwiedziłeś.
Jeszcze jedno, choć może się to wydać oczywiste. Zanim wsiądziesz w samolot, upewnij się, że dane na karcie w ogóle się zgadzają. Możesz sprawdzić swoją kartę zdrowia albo, jeśli masz tylko numer i chcesz odtworzyć dane osobowe, skorzystać z wyszukiwania odwrotnego. Drobiazg, a potrafi uratować cały wyjazd.
Oficjalne i zawsze aktualne informacje o karcie znajdziesz na stronie Komisji Europejskiej poświęconej EHIC. Przyda się też nasz tekst o numerze podatkowym dla obywateli UE.
Najczęściej zadawane pytania
Czym właściwie jest europejska karta ubezpieczenia zdrowotnego (EKUZ)?
To dokument potwierdzający Twoje prawo do niezbędnej opieki zdrowotnej w trakcie tymczasowego pobytu w innym kraju UE, EOG lub w Szwajcarii. We Włoszech nazywa się TEAM i jest nadrukowana na odwrocie karty zdrowia, tej z Twoim codice fiscale.
Czy muszę osobno wnioskować o włoską TEAM?
Nie. Jeśli masz codice fiscale i jesteś zapisany do Narodowej Służby Zdrowia (SSN), TEAM dostajesz automatycznie razem z kartą zdrowia. Żadnego dodatkowego wniosku nie składasz.
Czy EKUZ zadziała poza Włochami, np. w Polsce czy Hiszpanii?
Tak. Włoska TEAM obowiązuje w 31 krajach europejskich i daje dostęp do publicznej opieki na takich samych warunkach, jakie mają tamtejsi mieszkańcy. Pamiętaj jednak, że dotyczy to wyłącznie placówek publicznych.
Co zrobić, gdy karta straci ważność tuż przed podróżą?
Poproś swoją przychodnię (ASL) o Certyfikat Zastępczy Tymczasowy (CSP), który jest ważny 3 miesiące i ma tę samą moc co TEAM. W ostateczności wykup podróżne ubezpieczenie zdrowotne.
Czy TEAM pokryje koszt powrotu do kraju karetką lotniczą?
Nie. Transport chorego z powrotem do Włoch nie wchodzi w zakres karty. Jeśli liczysz się z takim ryzykiem, dokup prywatne ubezpieczenie podróżne, które obejmuje repatriację medyczną.
Kto wydaje włoską kartę z funkcją TEAM?
Wydaje ją Agenzia delle Entrate, czyli włoski urząd skarbowy prowadzący rejestr numerów podatkowych. To nie jest polski Urząd Skarbowy ani KAS, tylko włoski odpowiednik fiskusa. Kartę otrzymasz pocztą na adres zameldowania.
Co, jeśli zapłaciłem za leczenie, które powinno być darmowe?
Zachowaj oryginały paragonów i dokumentację medyczną, a po powrocie złóż wniosek o zwrot do swojej ASL. Pieniądze odzyskasz według stawek obowiązujących w kraju, w którym Cię leczono.
Zanim ruszysz w drogę, sprawdź swój numer podatkowy
Europejska karta ubezpieczenia zdrowotnego (EKUZ) jest tyle warta, ile poprawne dane na niej. Upewnij się, że Twój codice fiscale jest bezbłędny.
Oblicz i sprawdź numer podatkowy